دریافت اقامت تحصیلی ترکیه 2025 | راهنمای کامل مراحل، مدارک و هزینه‌ها

ترکیه با دانشگاه های معتبر، فرهنگ غنی و هزینه ی زندگی مناسب نسبت به کشورهای اروپایی، یکی از مقاصد محبوب دانشجویان بین المللی است. در سال 2026، قوانین اقامت تحصیلی ترکیه کمی به روزرسانی شده تا فرآیند ساده تر شود. اما همچنان نیاز به دقت در مدارک و مراحل دارد.

آیا می خواهید بدانید نحوه گرفتن اقامت تحصیلی در ترکیه چگونه است؟ یا چطور می توانید اقامت دانشجویی ترکیه را تمدید کنید؟ در ادامه، همه چیز را گام به گام توضیح می دهیم.

📌این راهنما بر اساس اطلاعات رسمی از اداره مهاجرت ترکیه و تجربیات دانشجویان واقعی تهیه شده و به شما کمک می کند بدون دردسر به هدفتان برسید.

مزایای اقامت تحصیلی ترکیه برای دانشجویان بین المللی

اقامت تحصیلی در ترکیه برای دانشجویان بین المللی مزایای متعددی دارد که آن را به یکی از مقاصد محبوب تبدیل کرده است. از جمله این مزایا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

🟢هزینه های پایین تحصیل و زندگی: شهریه دانشگاه های دولتی اغلب بین 1000 تا 4000 دلار در سال است و هزینه زندگی ماهانه حدود 400 تا 600 دلار، که بسیار مقرون به صرفه تر از کشورهای اروپایی و آمریکایی است.

🟢بورسیه های جامع دولتی: پوشش کامل شهریه، اقامت، بیمه درمانی، کمک هزینه ماهانه تا 9000 لیر ترکیه و حتی بلیت هواپیما، که فرصت تحصیل رایگان را برای هزاران دانشجو فراهم می کند.

🟢کیفیت آموزشی بالا و اعتبار جهانی: دانشگاه ها بر اساس سیستم بولونیا عمل می کنند، مدارک در اتحادیه اروپا و بسیاری کشورها معتبر هستند و بسیاری از دانشگاه ها در رتبه بندی های جهانی مانند QS جایگاه خوبی دارند.

🟢برنامه های متنوع به زبان انگلیسی: امکان تحصیل بدون نیاز اولیه به مدرک زبان ترکی، با دوره های زبان رایگان برای سازگاری با محیط تنها یکی از خدمات دانشگاه های ترکیه است.

🟢تنوع فرهنگی و موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد: تجربه زندگی در کشوری که پل بین شرق و غرب است، با فرهنگ غنی، امنیت بالا و مهمان نوازی مردم قطعا تجربه ای بی نظیر خواهد بود.

🟢امکان کار دانشجویی و فرصت های شغلی: اجازه کار پاره وقت تا 24 ساعت در هفته و مسیرهای آسان برای کار پس از فارغ التحصیلی در این کشور وجود دارد.

🟢امکانات مدرن دانشگاهی: پردیس های پیشرفته، برنامه های تبادل دانشجویی و دسترسی به تحقیقات بین المللی برخی از امکانات موسسات آموزشی است.

این مزایا همراه با نزدیکی فرهنگی به کشورهای منطقه، ترکیه را به گزینه ای ایده آل برای ساخت آینده تحصیلی و حرفه ای تبدیل کرده است.

شرایط لازم برای دریافت اقامت دانشجویی ترکیه

به طور خلاصه برای نحوه گرفتن اقامت از طریق تحصیلی و دانشجویی، ابتدا باید شرایط زیر را داشته باشید:

1.  پذیرش از یک دانشگاه یا موسسه آموزشی معتبر در ترکیه برای مقاطع ابتدایی، متوسطه یا دانشگاهی
2. ورود قانونی به ترکیه با ویزای تحصیلی یا بدون ویزا اگر مثل ایران کشورتان معاف باشد. 
3. اثبات توانایی مالی برای پوشش هزینه های زندگی در ترکیه که حداقل 500 دلار در ماه باید باشد.
4. بیمه درمانی معتبر که کل دوره اقامت را پوشش دهد.
5. عدم سابقه کیفری یا مشکلات امنیتی

در سال 2025، شرط جدیدی اضافه شده: ثبت آدرس اقامت (ikametgah) و دریافت شماره مالیاتی (Vergi Numarası) الزامی است.

اگر زیر 18 سال هستید، نیاز به رضایت نامه والدین دارید.

در ادامه این شرایط را به صورت جزئی تر بررسی می کنیم، با تمرکز بر جنبه های کلیدی که ممکن است برای دانشجویان بین المللی، به ویژه از کشورهایی مانند ایران، مهم باشد.

ابتدا. پذیرش از یک دانشگاه یا موسسه آموزشی معتبر در ترکیه ضروری است. این پذیرش می تواند برای مقاطع مختلف تحصیلی از جمله ابتدایی، متوسطه، کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکتری باشد. دانشگاه یا موسسه باید توسط شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) یا مقامات مربوطه تایید شده باشد.
برای مثال، اگر قصد تحصیل در موسسات دولتی ترکیه مانند دانشگاه استانبول یا آنکارا را دارید، باید نامه پذیرش رسمی (Kabul Belgesi) را دریافت کنید. بدون این سند درخواست اقامت دانشجویی رد خواهد شد. همچنین اگر دوره تحصیلی شما کمتر از یک سال باشد، اقامت به همان مدت صادر می شود، اما برای دوره های طولانی تر امکان تمدید وجود دارد.

دوم. ورود قانونی به ترکیه پیش نیاز است. این بدان معناست که باید با ویزای تحصیلی ترکیه یا از طریق معافیت ویزا وارد کشور شوید. شهروندان برخی کشورها مانند ایران می توانند بدون ویزا تا 90 روز وارد ترکیه شوند، اما برای اقامت طولانی تر تحصیلی، باید ظرف 30 روز پس از ورود، درخواست اقامت دهید. اگر از ابتدا ویزای تحصیلی بگیرید، فرآیند ساده تر می شود. زیرا این ویزا مستقیما به اقامت تبدیل پذیر است.
 توجه کنید که ورود غیرقانونی یا بیش از حد مجاز، می تواند منجر به جریمه یا ممنوعیت ورود شود.

سوم. اثبات توانایی مالی برای پوشش هزینه های زندگی یکی از مهم ترین شرایط است. حداقل مبلغی حدود 500 تا 600 دلار آمریکا در ماه را برای اثبات تمکن مالی باید داشته باشید. این مبلغ می تواند از طریق صورت حساب بانکی، بورسیه تحصیلی، حمایت مالی والدین یا درآمد کار پاره وقت برای دانشجویان ارشد و دکتری نشان داده شود.
 برای مثال، اگر دوره تحصیلی شما یک سال باشد، باید حداقل 6000 دلار در حساب بانکی خود داشته باشید. این شرط برای اطمینان از اینکه دانشجو بدون نیاز به کار غیرقانونی یا کمک دولتی می تواند زندگی کند، وضع شده است. با توجه به تورم در ترکیه، ممکن است این مبلغ کمی افزایش یابد، بنابراین همیشه سایت رسمی را چک کنید.

چهارم. بیمه درمانی معتبر که کل دوره اقامت را پوشش دهد الزامی است. این بیمه می تواند دولتی از طریق SGK - Sosyal Güvenlik Kurumu یا خصوصی باشد، اما باید در ترکیه معتبر شناخته شود. دانشجویان می توانند از بیمه های بین المللی استفاده کنند، اما باید تاییدیه ترجمه شده ارائه دهند. بدون بیمه درخواست رد می شود، زیرا ترکیه می خواهد از بار مالی درمان دانشجویان بر سیستم بهداشت عمومی جلوگیری کند. برای دانشجویان زیر پوشش بورسیه دولتی بیمه اغلب به صورت خودکار فراهم می شود.

پنجم. عدم سابقه کیفری یا مشکلات امنیتی بررسی می شود. شما باید گواهی عدم سوءپیشینه (Adli Sicil Kaydı) از کشور خود ارائه دهید، که نشان دهنده نبود جرایم جدی باشد. اداره مهاجرت ترکیه این مدرک را بررسی می کند تا اطمینان حاصل کند که متقاضی تهدیدی برای امنیت عمومی نیست. اگر سابقه ای داشته باشید، ممکن است درخواست رد شود یا نیاز به توضیحات اضافی باشد.

در سال 2025 شرط جدیدی به فرآیند اضافه شده که شامل ثبت آدرس اقامت (ikametgah) و دریافت شماره مالیاتی (Vergi Numarası) است. ثبت آدرس به معنای ارائه قرارداد اجاره یا گواهی خوابگاه است که باید در سیستم شهرداری ثبت شود. این کار برای ردیابی دقیق محل زندگی دانشجویان و جلوگیری از مشکلات اداری ضروری است.
 همچنین، شماره مالیاتی برای باز کردن حساب بانکی، دریافت بورسیه یا حتی کار پاره وقت الزامی شده و می توانید آن را از اداره مالیات (Vergi Dairesi) دریافت کنید. این تغییرات بخشی از دیجیتال سازی فرآیند اقامت در ترکیه است تا کارها سریع تر و شفاف تر شود.

در نهایت اگر زیر 18 سال هستید، رضایت نامه والدین یا قیم قانونی لازم است. این نامه باید توسط سفارت یا کنسولگری تایید شود و نشان دهنده موافقت والدین با تحصیل و اقامت فرزند در ترکیه باشد. برای دانشجویان زیر سن قانونی، گاهی نیاز به تعیین قیم در ترکیه نیز وجود دارد.

مدارک مورد نیاز برای ویزای تحصیلی ترکیه و اقامت 

دریافت اقامت دانشجویی ترکیه بدون مدارک کامل ممکن نیست. لیست مدارک بر اساس سایت رسمی   :Göç İdaresi 

✅️ فرم درخواست اقامت ( از e-ikamet.goc.gov.tr دانلود کنید)

✅️ پاسپورت معتبر با حداقل 6 ماه اعتبار و کپی تمام صفحات

✅️ 4 عکس بیومتریک (پرسنلی) 3.5x4.5 سانتی متر، زمینه سفید

✅️نامه پذیرش دانشگاه یا گواهی دانشجویی (Öğrenci Belgesi)

✅️اثبات مالی با مانند صورت حساب بانکی یا بورسیه

✅️بیمه درمانی (SGK) دولتی یا خصوصی معتبر در ترکیه

✅️قرارداد اجاره یا اثبات محل اقامت

 ✅️رسید پرداخت هزینه درخواست

✅️ ترجمه رسمی مدارک به ترکی

جدول مقایسه مدارک برای مقاطع مختلف

مراحل دریافت اقامت تحصیلی 

گرفتن اقامت ترکیه از طریق تحصیلی معمولا آنلاین انجام می شود. فرآیند نسبت به قبل ساده‌تر شده:

1. ورود به ترکیه: با ویزای تحصیلی یا بدون ویزا برای ایرانیان تا 90 روز بدون ویزا وارد شوید.
2. ثبت نام آنلاین: ظرف 30 روز، به سایت e-ikamet.goc.gov.tr بروید، فرم را پر کنید و مدارک را آپلود کنید.
3. پرداخت هزینه: حدود 100-200 لیر + هزینه بیمه را آنلاین پرداخت کنید.
4.  مصاحبه: وقت مصاحبه در اداره مهاجرت استان مثل استانبول یا آنکارا بگیرید.
5. دریافت کارت: پس از تایید 1-3 ماه، کارت اقامت را تحویل بگیرید.

زمان پردازش ممکن است طولانی تر باشد، پس زود اقدام کنید. 

هزینه ها در 2026

هزینه های دریافت اقامت دانشجویی ترکیه در سال 2026 بسته به ملیت متقاضی، استان محل اقامت، نوع بیمه و مدت اقامت متفاوت است، اما برای اکثر دانشجویان بین المللی از جمله ایرانی ها در محدوده تقریبی زیر قرار می گیرد. این هزینه ها مستقیما از سایت رسمی اداره مهاجرت ترکیه (e-ikamet.goc.gov.tr) و اطلاعیه های سال 2026 استخراج شده و شامل هزینه های دولتی، بیمه و هزینه های جانبی ضروری می شود.

البته لازم به ذکر است که مبلغی که در ادامه آورده ایم دربرابر هزینه هایی که برای پرداخت شهریه ی دانشگاه در ترکیه و هزینه های زندگی در این کشور باید بپردازید، بسیار ناچیز است.  شهریه دانشگاه ها معمولا بین 2000 دلار تا 15000 دلار به صورت سالانه بسته به رشته تحصیلی و دانشگاه متغییر است.

1. هزینه درخواست اقامت (Başvuru Harcı)

80 تا 150 لیر ترکیه 

برای شهروندان ایرانی: معمولا 125 لیر

برای برخی ملیت ها مثل سوریه، افغانستان: ممکن است تا 150 لیر افزایش یابد.

این مبلغ غیرقابل بازگشت است، حتی اگر درخواست رد شود.

2. هزینه کارت اقامت (İkamet Kartı Ücreti)

172 لیر برای همه ملیت ها

این هزینه برای صدور کارت فیزیکی اقامت شبیه به کارت هوشمند است.

پس از تایید درخواست، این مبلغ جداگانه پرداخت می شود.

3. بیمه درمانی (Sağlık Sigortası)

500 تا 1000 لیر در سال بسته به سن، پوشش و شرکت بیمه

حداقل پوشش مورد قبول اداره مهاجرت: 100٬000 لیر برای درمان سرپایی + 500٬000 لیر برای بستری

بیمه دولتی (SGK): اگر دانشگاه شما با SGK قرارداد داشته باشد، حدود 600-750 لیر در سال

بیمه خصوصی: شرکت هایی مثل Anadolu Sigorta یا Allianz بین 550 تا 950 لیر

نکته طلایی: اگر بورسیه دولتی ترکیه (Türkiye Bursları) دارید، بیمه رایگان دریافت می کنید.

۴. هزینه های اداری و جانبی

عکس بیومتریک: 4 عکس = 300لیر در استودیوهای معتبر

ترجمه رسمی مدارک: هر صفحه 150-250 لیر برای پاسپورت، دیپلم و ...

نوتر تایید سفارت: 300-500 لیر برای هر سند اگر نیاز باشد.

هزینه پست یا پیک: 100-500 لیر برای ارسال مدارک به اداره مهاجرت

تمدید اقامت دانشجویی ترکیه

تمدید اقامت دانشجویی در ترکیه فرآیندی ضروری برای ادامه قانونی تحصیل و زندگی در این کشور است و معمولا تا پایان دوره تحصیلی امکان پذیر می باشد. دانشجویان باید حداکثر 60 روز قبل از انقضای کارت اقامت فعلی از طریق سایت رسمی e-ikamet.goc.gov.tr اقدام به درخواست تمدید (uzatma başvurusu) کنند و درخواست را حتما قبل از تاریخ انقضا تکمیل نمایند. در غیر این صورت ممکن است مجبور به خروج از کشور و درخواست جدید از خارج شوند.

مدارک اصلی مورد نیاز شامل فرم درخواست آنلاین امضاشده، پاسپورت معتبر، گواهی دانشجویی جدید (Öğrenci Belgesi) از دانشگاه که نشان دهنده ادامه تحصیل فعال باشد، بیمه درمانی معتبر برای مدت جدید، 4 تا 6 عکس بیومتریک، اثبات آدرس اقامت مانند سند اجاره و رسید پرداخت هزینه های کارت اقامت است.

پس از پر کردن فرم آنلاین دانشجویان اغلب مدارک را به دفتر امور بین الملل دانشگاه تحویل می دهند تا به اداره مهاجرت ارسال شود، یا مستقیما نوبت راندوو گرفته و مراجعه کنند.
پردازش درخواست معمولا 2 تا 4 هفته طول می کشد و در صورت تایید، کارت جدید صادر می گردد.

توجه داشته باشید که ادامه حضور منظم در کلاس ها و عدم قطع تحصیل، شرط اصلی تمدید است. در غیر این صورت درخواست رد شده و اقامت لغو می شود. توصیه می شود تغییرات قوانین را از سایت رسمی Göç İdaresi یا خط تماس 157 پیگیری کنید تا از مشکلات احتمالی جلوگیری شود.

هزینه تمدید اقامت دانشجویی

کمتر از درخواست اولیه است، چون نیازی به ترجمه مجدد مدارک یا نوتر نیست.

• هزینه درخواست تمدید: 80 لیر
• کارت جدید: 172 لیر
• بیمه جدید: همان 500-1000 لیر
• مجموع تمدید: حدود 300-500 لیر که ارزان تر از بار اول است.

نحوه گرفتن اقامت پس از اتمام تحصیل

پس از فارغ التحصیلی اقامت تحصیلی تمام می شود، اما گزینه هایی دارید که می توانید از طریق آنها اجازه اقامت دریافت کنید:

✅️جستجوی کار: تا 6 ماه می توانید بمانید و با پیدا کردن کار برای اقامت کاری اقدام کنید.

✅️اقامت توریستی: تا قبل از سال 2023 دریافت اقامت توریستی یکساله که قابل تمدید هم بود، با اجاره ی خانه به راحتی ممکن بود. اما در حال حاظر این اقامت را می توان آخرین گزینه درنظر گرفت، چرا که با شرایط خیلی خاصی به برخی از افراد تعلق می گیرد.

✅️خرید ملک و سرمایه گذاری: با خرید ملک به ارزش 200هزار دلار می توانید اقامت دو ساله را دریافت کنید که به راحتی قابل تمدید است. همچنین می توانید برای دریافت پاسپورت ترکیه با خرید ملک اقدام نمایید. برای اخذ پاسپورت و شهروندی ارزش ملک شما باید حداقل 400 هزار دلار باشد.

✅️ازدواج : اگر شرایط تشکیل خانواده در این کشور را داشته باشید، می توانید با ازدواج با یک فرد ترک
برای اقامت ترکیه از طریق ازدواج اقدام نمایید. این اقامت به مدت سه سال تمدید و سپس تبدیل به شهروندی دائم میشود. جزئیات بیشتر را در مقاله مربوطه مطالعه نمایید.

چالش ها و نکات مهم در دریافت اقامت دانشجویی ترکیه

رد درخواست: معمولا به دلیل مدارک ناقص یا عدم اثبات مالی این مشکل پیش می آید.

 کار غیرقانونی: برای دانش آموزان و دانشجویان مقطع کارشناسی اجازه کار وجود ندارد. درصورتی که مشغول به کار شوید، شامل جریمه های سنگین خواهید شد. اگر دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری باشید، اجازه کار پاره وقت 24 ساعت در هفته دارید.

 تغییر دانشگاه: اگر قصد تغییر دانشگاه خود را داشته باشید. باید اقامت را به روزرسانی کنید.

اگر سؤالی دارید، در قسمت دیدگاه ها بپرسید تا کارشناسان ما پاسخ دهند. با رعایت این راهنما، نحوه گرفتن اقامت از طریق تحصیلی و دانشجویی برایتان آسان خواهد بود. موفق باشید!