
اگر برای خرید کالا، پرداخت هزینه خدمات، ارسال پول به خانواده یا انجام یک حواله به ترکیه از شما شماره ای با TR خواسته شده، منظور معمولا ایبان ترکیه یا Turkey IBAN است. این شناسه، قالب استاندارد حساب بانکی در ترکیه است و به بانک ها کمک می کند حساب مقصد را در انتقال های داخلی و بین المللی دقیق تر شناسایی کنند.
طبق مقررات بانک مرکزی جمهوری ترکیه (TCMB)، IBAN در ترکیه از ۲۶ کاراکتر تشکیل می شود و هر بخش آن اطلاعات مشخصی درباره کشور، کنترل صحت شماره، بانک یا ارائه دهنده خدمات پرداخت و حساب مقصد دارد.
IBAN یا شماره حساب بین المللی یک شماره حساب جدید و جدا از حساب بانکی شما نیست، بلکه قالب استانداردشده ای برای نمایش همان حساب است. هدف اصلی آن کاهش خطا در انتقال پول و شناسایی درست حساب گیرنده است.
در ترکیه بانک ها برای حساب هایی که قابلیت انتقال وجه دارند IBAN صادر می کنند. هنگام ارسال حواله، گیرنده IBAN خود را در اختیار فرستنده قرار می دهد و بانک یا ارائه دهنده خدمات پرداخت می تواند ساختار آن را قبل از انجام انتقال بررسی کند.
اگر می خواهید درباره مفهوم کلی ایبان، کشورهای عضو و تفاوت آن با شماره حساب معمولی بیشتر بدانید، مقاله IBAN یا شماره حساب بین المللی چیست؟ را بخوانید.
IBAN ترکیه دقیقا ۲۶ کاراکتر دارد. ساختار رسمی آن به شکل زیر است:
TR + XX + YYYYY + 0 + ZZZZZZZZZZZZZZZZ
| بخش | تعداد کاراکتر | کاربرد |
| TR | ۲ | کد کشور ترکیه |
| XX | ۲ | ارقام کنترل ایبان |
| YYYYY | ۵ | کد بانک یا ارائه دهنده خدمات پرداخت |
| 0 | ۱ | رقم رزرو |
| ZZZZZZZZZZZZZZZ | ۱۶ | بخش مربوط به شماره حساب |
بانک مرکزی ترکیه اعلام کرده است که کد کشور همیشه TR است، بخش رزرو فعلا مقدار 0 دارد و اعتبار ارقام کنترلی با الگوریتم MOD 97-10 بررسی می شود.

دو حرف اول IBAN، کشور صادرکننده را مشخص می کنند. بنابراین هر IBAN بانکی که در ترکیه صادر شده باشد با TR آغاز می شود. دو رقم بعد از TR، کد کنترل هستند و برای تشخیص خطاهای احتمالی در شماره IBAN به کار می روند.
برای مثال، قالب زیر فقط یک الگوی آموزشی است و شماره حساب واقعی محسوب نمی شود:
TRXX YYYYY 0 ZZZZ ZZZZ ZZZZ ZZZZ
یکی از کاربردی ترین بخش های IBAN ترکیه، کد ۵ رقمی بانک است. این کد بعد از TR و دو رقم کنترل قرار می گیرد، یعنی کاراکترهای پنجم تا نهم IBAN، بانک یا ارائه دهنده خدمات پرداخت را مشخص می کنند.
بانک مرکزی ترکیه این کدها را تعیین می کند. در فهرست سامانه FAST، بعضی کدها به صورت ۴ رقمی نمایش داده می شوند، اما در ساختار IBAN باید به ۵ رقم تبدیل شوند و در سمت چپ آنها صفر قرار گیرد.
با کمک جدول زیر میتوانید بانک مربوط به ایبان ترکیه را شناسایی کنید.
| بانک | کد بانک در ایبان |
| Ziraat Bankası | 00010 |
| Halkbank | 00012 |
| VakıfBank | 00015 |
| Türk Ekonomi Bankası (TEB) | 00032 |
| Akbank | 00046 |
| Garanti BBVA | 00062 |
| Türkiye İş Bankası | 00064 |
| Yapı Kredi | 00067 |
| HSBC Turkey | 00123 |
این جدول بر اساس فهرست فعلی مشارکت کنندگان منتشرشده از سوی بانک مرکزی ترکیه تنظیم شده است. برای نمونه اگر بخش کد بانک در یک ایبان برابر 00062 باشد، بانک مقصد بانک گارانتی است، اگر 00010 باشد، ایبان به زراعت بانک مربوط می شود.
نکته مهم این است که شناخت کد بانک فقط مشخص می کند IBAN توسط کدام بانک یا مؤسسه صادر شده است، این موضوع به تنهایی نام صاحب حساب یا معتبر بودن گیرنده را تأیید نمی کند.

اگر حساب بانکی در ترکیه دارید، معمولا سریع ترین راه برای پیدا کردن شماره IBAN، ورود به موبایل بانک یا اینترنت بانک همان بانک است. در صفحه جزئیات حساب، علاوه بر موجودی و شماره حساب، ایبان نیز نمایش داده می شود و در بسیاری از اپلیکیشن ها امکان کپی یا اشتراک گذاری مستقیم آن وجود دارد.
بانک مرکزی ترکیه روند استفاده از ایبان را به این شکل توضیح می دهد: بانک، IBAN را در اختیار صاحب حساب قرار می دهد، صاحب حساب آن را برای فرستنده ارسال می کند و بانک فرستنده نیز قبل از انتقال، ساختار IBAN را بررسی می کند. بنابراین بهتر است برای دریافت شماره ایبان ترکیه، مستقیما از صاحب حساب بخواهید آن را از اپلیکیشن یا اینترنت بانک خود کپی کند.
برای نمونه، ایش بانک ترکیه علاوه بر نمایش IBAN در خدمات دیجیتال خود، ابزار رسمی IBAN Hesaplama نیز دارد. هنگام انتقال مبالغ مهم، بهتر است IBAN را از منبع اصلی دریافت کنید و از تایپ دستی شماره های طولانی خودداری کنید.
قبل از ارسال پول، چند بررسی ساده می تواند احتمال خطا را کاهش دهد:
فرمت رسمی اعلام شده برای ترکیه TR XX YYYYY 0 ZZZZZZZZZZZZZZZZ است. بانک ها نیز هنگام ثبت دستور انتقال، IBAN را از نظر ساختاری اعتبارسنجی می کنند.
البته یک نکته مهم را نباید فراموش کرد: صحیح بودن ساختار IBAN به معنی تأیید هویت صاحب حساب نیست. ممکن است یک شماره از نظر طول و الگوریتم کنترل معتبر باشد، اما شما همچنان باید نام گیرنده و اطلاعات پرداخت را از منبع قابل اعتماد بررسی کنید.
اطلاعات موردنیاز بسته به روش انتقال، بانک مبدأ و نوع حواله متفاوت است، اما معمولا موارد زیر درخواست می شود:
برای حواله های بین المللی ممکن است بانک مبدأ اطلاعات بیشتری مانند آدرس گیرنده یا شعبه بانک را هم درخواست کند. قبل از انتقال، اطلاعاتی که از گیرنده گرفته اید باید با فرم بانک یا صرافی تطبیق داده شود.
این سه مورد به یکدیگر مرتبط اند، اما یک چیز نیستند:
|
مورد |
کاربرد |
| IBAN | شناسایی استاندارد حساب مقصد |
| شماره حساب | شناسه حساب در سیستم داخلی بانک |
| SWIFT/BIC | شناسایی بانک در شبکه انتقال بین المللی |
به زبان ساده، IBAN می گوید پول باید به کدام حساب برسد، در حالی که کد SWIFT بانک یا مؤسسه مالی مقصد را در شبکه بین المللی مشخص می کند. به همین دلیل در بعضی حواله های خارجی، هم IBAN و هم SWIFT از شما خواسته می شود.
نه همیشه. اگر انتقال داخل شبکه بانکی ترکیه انجام شود، IBAN معمولا اطلاعات اصلی حساب مقصد است، اما در حواله بین المللی ممکن است علاوه بر IBAN، نام صاحب حساب، نام بانک، SWIFT/BIC و اطلاعات تکمیلی دیگری نیز لازم باشد.
بنابراین قبل از ارسال پول، صرفا به داشتن یک شماره TR اکتفا نکنید. اطلاعات مقصد را کامل دریافت کنید و مخصوصا در پرداخت های تجاری، مبلغ های بالا یا خرید کالا از ترکیه، نام گیرنده و مشخصات حساب را دوباره تطبیق دهید.
اگر گیرنده در ترکیه حساب بانکی و شماره IBAN معتبر دارد، برای انتقال پول از ایران معمولا باید از خدمات حواله ارزی یا صرافی استفاده کنید. در این روش، شما معادل ریالی یا ارزی مبلغ را پرداخت می کنید و وجه به لیر ترکیه به حساب مقصد واریز می شود.
برای انجام حواله، معمولا شماره IBAN ترکیه و نام صاحب حساب به لاتین اطلاعات اصلی موردنیاز هستند. در ایزی دکس نیز امکان حواله لیر به حساب بانک های ترکیه فراهم شده و انتقال می تواند بسته به نوع تراکنش از طریق سیستم های داخلی مانند FAST یا EFT انجام شود.
مراحل کلی انتقال:
برای انجام این نوع انتقال می توانید از سرویس حواله لیر به ترکیه استفاده کنید و مبلغ را مستقیما به IBAN مقصد در بانک های ترکیه واریز کنید.
بخش زیادی از خطاهای حواله به وارد کردن اشتباه اطلاعات مربوط می شود. قبل از تأیید نهایی انتقال، این موارد را بررسی کنید:
آخرین اخبار و اطلاعیه ها را در این بخش بخوانید.
آموزش های مربوط به سیستم های پرداخت بین المللی را در این بخش مطالعه کنید.
در این بخش میتوانید به آموزش های جامع استفاده از خدمات ایزی دکس دسترسی داشته باشید.
دسترسی به محتوای آموزشی گام به گام و تصویری در این بخش امکان پذیر است.
در این بخش میتوانید در رابطه با امور مالی و اقتصادی در ترکیه اطلاعات کاملی کسب کنید.
مقالات و راهنماییهای تخصصی درباره طلا؛ از مبانی اولیه تا نکات پیشرفته برای سرمایهگذاری و شناخت بازار طلا.
در این بخش میتوانید در رابطه با امور مالی و اقتصادی در امارات اطلاعات کاملی کسب کنید.
مقالات و راهنماییهای تخصصی درباره نقره؛ از مبانی اولیه تا نکات پیشرفته برای سرمایهگذاری و شناخت بازار نقره.