همه چیز درباره ارز اربعین و نحوه دریافت آن در سال ۱۴۰۵

اگر قصد سفر به کربلا در ایام اربعین را دارید، تهیه ارز اربعین یکی از مهم ترین کارهایی است که باید پیش از حرکت انجام دهید. این سهمیه کمک می کند بخشی از هزینه های رفت وآمد، خوراک، سیم کارت و خریدهای ضروری در عراق را با دینار بپردازید و کمتر به تبدیل پول در مرز یا صرافی های غیررسمی وابسته باشید.
بر اساس دستورالعمل سال ۱۴۰۵، فروش ارز زیارتی از ۲۰ تیر آغاز شده و تا ۱۲ مرداد ادامه دارد. هر زائر ایرانی بالای پنج سال می تواند حداکثر ۲۰۰ هزار دینار عراق را با نرخ توافقی از بانک ها و صرافی های مجاز تهیه کند. ثبت نام قطعی در سامانه سماح، پرداخت حق بیمه و دریافت کد رهگیری از پیش نیازهای این فرایند است.

ارز اربعین ۱۴۰۵ چیست؟

ارز اربعین سهمیه ای از دینار عراق است که در بازه ای مشخص برای زائران ایرانی عرضه می شود. برخلاف خرید آزاد دینار، این ارز از شبکه رسمی بانکی و صرافی های مجاز دریافت می شود، بنابراین فرایند خرید شفاف تر است و احتمال دریافت اسکناس جعلی یا پرداخت هزینه نامتعارف کاهش می یابد.

این سهمیه فقط به صورت اسکناس دینار عراق فروخته می شود و دریافت دلار یا یورو به جای آن ممکن نیست. خرید ارز اربعین نیز سهمیه ارز مسافرتی یا دیگر سرفصل های مجاز ارزی را از بین نمی برد.

قیمت ارز اربعین امروز چقدر است؟

برای ارز اربعین ۱۴۰۵ نرخ ثابت دولتی اعلام نشده است. فروش بر اساس نرخ توافقی انجام می شود، یعنی مبلغ نهایی با توجه به نرخ روز دینار، بانک یا صرافی ارائه دهنده و زمان خرید تغییر می کند. بنابراین عددی که در خبرها یا شبکه های اجتماعی می بینید، ممکن است در روز مراجعه معتبر نباشد.

به عنوان مثال در روز یکشنبه ۲۱ تیر ماه قیمت دینار در بازار آزاد تا ۱۱۰ هزار تومان کاهش یافت، در حالی که زائران ارز ویژه اربعین را نزدیک به ۱۲۹ هزار تومان دریافت کردند! یعنی حتی از بازار آزاد هم گران تر!

پس بهتر است قیمت بازار آزاد را نیز مقایسه کنید، زیرا ارز اربعین الزاما همیشه با فاصله زیاد از بازار عرضه نمی شود.

سهمیه ارز اربعین چقدر است؟

حداکثر سهمیه برای هر متقاضی واجد شرایط ۲۰۰ هزار دینار عراق است. این عدد سقف خرید است و زائر مجبور نیست تمام سهمیه را دریافت کند. اگر هزینه های سفرتان کمتر است، می توانید مقدار پایین تری بخرید و از حمل پول نقد اضافه خودداری کنید.

ارز اربعین به افراد بالای پنج سال تعلق می گیرد. مطابق ضوابط اعلام شده، متولدین ۱۳ مرداد ۱۴۰۰ و قبل از آن مشمول دریافت سهمیه هستند. برای کودکان و نوجوانان نیز مدارک هویتی و مسافرتی لازم است و جزئیات حضور ولی یا سرپرست به شیوه بانک عامل بستگی دارد.

بانک های ملی، سپه، ملت، شهر، گردشگری، قرض الحسنه مهر ایران و پست بانک ایران از بانک های عامل اعلام شده هستند. روش ثبت درخواست، شعب منتخب و امکان خرید غیرحضوری در همه بانک ها یکسان نیست، بنابراین پیش از مراجعه، اطلاعیه همان بانک را بررسی کنید. ما نیز در بخش های بعدی به این موضوع پرداخته ایم.

زمان ثبت نام و مهلت دریافت ارز اربعین

فروش ارز اربعین ۱۴۰۵ از ۲۰ تیر آغاز شده و طبق برنامه تا ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ ادامه دارد. خرید دینار را به روزهای پایانی موکول نکنید، زیرا ظرفیت برخی شعب و زمان های تحویل ممکن است محدود شود.

ثبت نام در سماح و خرید ارز دو فرایند جدا هستند و تکمیل یکی، دیگری را خودکار انجام نمی دهد.

شرایط دریافت ارز اربعین

متقاضی باید شرایط زیر را داشته باشد:

• ثبت نام سامانه سماح را نهایی کرده و کد رهگیری گرفته باشد.
• بیش از پنج سال سن داشته باشد، متولدین ۱۳ مرداد ۱۴۰۰ و قبل از آن مشمول هستند.
• اصل مدرک هویتی و مدرک مسافرتی معتبر را ارائه دهد.
• اطلاعات ثبت شده در سماح، بانک و گذرنامه با هم مطابقت داشته باشد.
• هزینه دینار را با نرخ توافقی روز و از مسیر رسمی پرداخت کند.

بانک مرکزی فروش ارز را برای زائران بالای پنج سال، با ارائه مدارک معتبر هویتی و مسافرتی مجاز دانسته است. ثبت نام سماح نیز مسیر رسمی برخورداری از بیمه و خدمات سفر است.

مدارک لازم برای دریافت 

مدارک پایه عبارت اند از:

1. اصل کارت ملی متقاضی
2. اصل گذرنامه معتبر یا برگه تردد معتبر اربعین
3. کد رهگیری ثبت نام قطعی سماح
4. رسید خرید یا کد پیگیری درخواست ارز
5. مدارک هویتی والد یا سرپرست برای دریافت سهمیه کودک

ممکن است بانک انتخابی برای ثبت اینترنتی، شماره شناسنامه، کد پستی، شماره همراه یا کارت بانکی را نیز درخواست کند. فهرست نهایی را در اطلاعیه همان بانک بررسی کنید، زیرا روش بانک ها یکسان نیست. اصل کارت ملی و گذرنامه معتبر یا برگه تردد، مدارک اصلی اعلام شده در دستورالعمل فروش هستند.

نحوه ثبت نام ارز اربعین، آموزش مرحله به مرحله

مرحله اول: ثبت نام در سامانه سماح

وارد سماح شوید و با کد ملی، شماره همراه و رمز یک بارمصرف وارد حساب شوید. اطلاعات هویتی، محل سکونت، مرز رفت وبرگشت و تاریخ تقریبی سفر را ثبت کنید. شماره همراه باید در دسترس باشد تا پیام های تأیید را دریافت کنید.

مرحله دوم: انتخاب بیمه و دریافت کد رهگیری

پوشش بیمه را انتخاب، هزینه را پرداخت و ثبت نام را تا صدور رسید تکمیل کنید. واردکردن اطلاعات به تنهایی ثبت نام قطعی نیست. رسید بیمه و کد رهگیری سماح را ذخیره کنید، زیرا برای درخواست ارز و پیگیری خطاها لازم است.

مرحله سوم: انتخاب بانک یا صرافی مجاز

پس از قطعی شدن سماح، یکی از بانک های عامل یا صرافی های مجاز را انتخاب کنید. بانک های ملی، ملت، سپه، شهر، گردشگری، قرض الحسنه مهر ایران و پست بانک برای عرضه ارز اربعین ۱۴۰۵ معرفی شده اند. امکان ثبت آنلاین و انتخاب زمان تحویل در همه بانک ها یکسان نیست.

مرحله چهارم: تعیین مبلغ و پرداخت

مقدار موردنیاز را تا سقف ۲۰۰ هزار دینار انتخاب کنید. پیش از پرداخت، نام متقاضی، کد ملی، مقدار دینار، نرخ روز، مبلغ ریالی و شعبه تحویل را کنترل کنید. رسید و کد پیگیری را ذخیره کنید و هنگام تأخیر در نمایش نتیجه، پرداخت را فورا تکرار نکنید.

مرحله پنجم: مراجعه و تحویل اسکناس

در تاریخ تعیین شده با اصل مدارک و رسید خرید به شعبه بروید. تعداد و مبلغ اسکناس ها را مقابل متصدی کنترل کرده و رسید بانکی را تا پایان سفر نگه دارید.

بانک های عامل فروش ارز اربعین ۱۴۰۵

فروش ارز اربعین در هفت بانک ملی ایران، سپه، ملت، شهر، گردشگری، قرض الحسنه مهر ایران و پست بانک آغاز شده است. بانک مرکزی اعلام کرده بانک ها و صرافی های دارای مجوز معتبر نیز می توانند در چارچوب دستورالعمل ارز زیارتی را عرضه کنند، بااین حال، پیش از مراجعه باید فعال بودن شعبه و موجودی دینار را بررسی کنید.

 نکته: ثبت اینترنتی به معنی تحویل اینترنتی نیست. پس از پرداخت آنلاین نیز باید در تاریخ درج شده روی رسید، اسکناس دینار را از شعبه انتخابی تحویل بگیرید.

دریافت ارز اربعین از بانک ملی و اپلیکیشن بله

بانک ملی در سال های گذشته امکان ثبت درخواست از بخش ارز اربعین بله را فراهم کرده است، اما صفحه رسمی موجود هنوز جزئیات سال ۱۴۰۴ را نمایش می دهد. فقط زمانی از این مسیر استفاده کنید که گزینه ارز اربعین ۱۴۰۵ در نسخه جدید بله فعال شده باشد. مسیر معمول شامل ثبت مشخصات، تعیین شعبه و تاریخ، انتخاب مقدار دینار و پرداخت است. تحویل اسکناس حضوری خواهد بود.

دریافت ارز اربعین از بانک ملت

بانک ملت فروش حضوری در شعب منتخب و ثبت غیرحضوری از طریق پیشخوان الکترونیک ملت را فعال کرده است. متقاضی پس از ثبت نام سماح می تواند درخواست را آنلاین ثبت کند یا با اصل مدارک هویتی به شعبه منتخب برود. فروش این بانک از ۲۱ تیر آغاز شده و تا ساعت ۱۵ روز ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ ادامه دارد.

دریافت ارز از بانک شهر و پست بانک

بانک شهر بیش از ۱۱۰ شعبه منتخب را برای عرضه ارز اربعین تعیین کرده است. طبق اطلاعیه بانک، عرضه تا هفته اول مرداد ادامه دارد، بنابراین ممکن است مهلت عملی آن از مهلت عمومی کوتاه تر باشد.

پست بانک به دلیل شبکه گسترده شعب و باجه های روستایی، برای زائران خارج از مراکز استان ها مناسب است. قبل از مراجعه از عرضه دینار در باجه موردنظر مطمئن شوید، همه باجه ها الزاما خدمت ارزی ندارند.

بانک سپه، گردشگری و مهر ایران

این بانک ها نیز در فهرست عاملان فروش قرار دارند. چون روش ثبت درخواست، شعب و ظرفیت تحویل ممکن است تغییر کند، فقط اطلاعیه همان بانک را ملاک قرار دهید و به آموزش های سال قبل اتکا نکنید.

خرید آنلاین بهتر است یا حضوری؟

روش آنلاین برای انتخاب شعبه، مشاهده مبلغ و کاهش زمان انتظار مناسب تر است. مراجعه حضوری زمانی بهتر است که سامانه بانک اختلال دارد، گزینه سال ۱۴۰۵ فعال نیست یا اطلاعات متقاضی با سماح تطبیق داده نمی شود.

در هر دو روش:

• فقط از سایت، اپلیکیشن یا شعبه رسمی استفاده کنید.
• پیش از پرداخت، نرخ و مقدار دینار را کنترل کنید.
• رسید و کد پیگیری را تا زمان تحویل نگه دارید.
• به لینک های ناشناس خرید ارز اعتماد نکنید.

ثبت نام ارز اربعین برای کودکان و اعضای خانواده

کودکان بالای پنج سال نیز در صورت ثبت نام قطعی در سماح، داشتن مدرک مسافرتی معتبر و قرارگرفتن در گروه خانوادگی، می توانند از سهمیه حداکثر ۲۰۰ هزار دینار استفاده کنند. افراد زیر ۱۸ سال باید به عنوان عضو گروه در سماح ثبت شوند و نفر اول، سرگروه است. هر گروه می تواند تا ۴۰ عضو داشته باشد.

ثبت درخواست توسط سرپرست خانواده

در برخی بانک ها، سرپرست می تواند برای افراد تحت تکفل خود نیز درخواست ثبت کند. برای نمونه، بانک شهر اعلام کرده سرپرست خانواده از طریق اپلیکیشن آپ قادر است به ازای اعضای تحت تکفل درخواست بدهد و ارز را از شعبه منتخب تحویل بگیرد. پیش از پرداخت، ثبت نام تمام اعضا در سماح باید نهایی شده باشد.

رویه تحویل در همه بانک ها یکسان نیست. در دستورالعمل بانک ملی برای سال قبل، برای کودکان ۵ تا ۱۵ سال اصل شناسنامه لازم بود و سرپرست می توانست با مدارک اعضا ارز را تحویل بگیرد، اما برای سال ۱۴۰۵ شرایط روز بانک انتخابی را بررسی کنید.

مدارک پیشنهادی برای سرپرست:

• کارت ملی و گذرنامه یا برگه تردد خود
• اصل شناسنامه کودک
• گذرنامه یا برگه تردد معتبر هر عضو
• کد رهگیری قطعی سماح همه متقاضیان
• رسید پرداخت و کد پیگیری بانکی

خطاهای رایج ثبت نام ارز اربعین و راه حل آن ها

در ادامه مشکلات رایج را بررسی میکنیم.

اطلاعات متقاضی در سماح یافت نشد

مطمئن شوید ثبت نام سماح فقط ذخیره نشده و پس از انتخاب بیمه و پرداخت، نهایی شده است. دریافت خدمات ارزی به ثبت نام قطعی در سماح وابسته است. اگر به تازگی ثبت نام کرده اید، کمی بعد دوباره استعلام بگیرید و درخواست تکراری ثبت نکنید.

کد ملی و شماره همراه مطابقت ندارد

شماره همراه را با مشخصات همان متقاضی وارد کنید. برای فرزند یا عضو تحت تکفل، مسیر اعضای خانواده را انتخاب کنید، واردکردن اطلاعات کودک در بخش متقاضی اصلی ممکن است احراز هویت را متوقف کند.

گزینه ارز اربعین نمایش داده نمی شود

اپلیکیشن را از منبع رسمی به روزرسانی کنید، از حساب خارج و دوباره وارد شوید و فعال بودن خدمت سال ۱۴۰۵ را بررسی کنید. اگر صفحه بانک هنوز راهنمای سال قبل را نشان می دهد، اطلاعیه جدید یا شعب منتخب را مبنا قرار دهید.

خطا در ارتباط با سامانه ارزی

با افزایش مراجعه، سامانه های بانکی ممکن است خطای ارتباط یا تأخیر در استعلام نشان دهند، این اختلال در دوره های قبل نیز گزارش شده است. در ساعات کم ترافیک دوباره امتحان کنید و هنگام نامشخص بودن نتیجه، پرداخت را تکرار نکنید.

مبلغ کسر شده اما رسید صادر نشده است

گردش حساب و سوابق درخواست را بررسی کنید. تا مشخص شدن وضعیت تراکنش دوباره پرداخت نکنید. شماره پیگیری، زمان پرداخت و تصویر خطا را نگه دارید و از پشتیبانی رسمی بانک یا شعبه پیگیری کنید.

شعبه یا زمان تحویل قابل انتخاب نیست

این وضعیت معمولا به تکمیل ظرفیت، نبود موجودی یا غیرفعال بودن شعبه مربوط است. شعبه دیگری را انتخاب کنید یا منتظر افزوده شدن ظرفیت بمانید. برای نمونه، بانک شهر تحویل ارز ثبت شده را پس از ۴۸ ساعت از شعبه منتخب انجام می دهد.

نحوه عودت و فروش ارز اربعین باقی مانده

اگر پس از سفر مقداری دینار برایتان باقی ماند، اولین و امن ترین گزینه، مراجعه به همان بانکی است که ارز را از آن خریده اید. در رویه رسمی سال قبل، بازخرید فقط توسط بانک اولیه عامل فروش انجام می شد و مبلغ ریالی بر اساس نرخ خرید اسکناس در مرکز مبادله محاسبه می شد، بنابراین نرخ بازخرید لزوما با نرخ خرید اولیه شما برابر نیست.

تا زمان نگارش این بخش، جزئیات نهایی مهلت بازخرید سال ۱۴۰۵ به صورت شفاف در اطلاعیه عمومی اصلی اعلام نشده است. به همین دلیل، رسید خرید را نگه دارید و پس از بازگشت، اطلاعیه بانک عامل را بررسی کنید. دینار را به افراد ناشناس، کانال های تلگرامی یا خریداران بدون مجوز نفروشید، چون خطر دریافت پول جعلی، اختلاف نرخ و کلاهبرداری وجود دارد.

برای عودت ارز معمولا این موارد لازم است:

• اصل کارت ملی و مدارک هویتی،
• رسید خرید ارز اربعین،
• اسکناس های سالم و قابل قبول،
• مراجعه به بانک یا شعبه ای که ارز را فروخته است.

اگر ارز را خریده اید اما از کشور خارج نشده اید، موضوع را رها نکنید. در سال های گذشته از خریداران جامانده خواسته شده بود ارز را در مهلت تعیین شده به شبکه بانکی برگردانند تا در دوره بعد با محدودیت احتمالی مواجه نشوند. جزئیات سال ۱۴۰۵ باید از اطلاعیه همان بانک پیگیری شود.

آیا ارز اربعین با ارز مسافرتی تداخل دارد؟

خیر. طبق دستورالعمل بانک مرکزی، دریافت سهمیه ارز اربعین مانع استفاده از سایر سرفصل های مجاز ارزی، از جمله ارز مسافرتی، نمی شود و از سهمیه سالانه آن ها کم نمی کند. البته برای دریافت ارز مسافرتی باید شرایط مستقل همان سرفصل، مانند نوع سفر، بلیت و مدارک موردنیاز را داشته باشید.

برای سفر اربعین چقدر دینار همراه داشته باشیم؟

سقف ۲۰۰ هزار دینار الزاما به این معنی نیست که همه زائران به همین مقدار نیاز دارند. هزینه واقعی به تعداد روزهای سفر، شهرهای مقصد، نوع رفت وآمد، محل اقامت و میزان خرید شخصی بستگی دارد. در مسیر اصلی پیاده روی، بخش زیادی از خوراک و اسکان توسط موکب ها ارائه می شود، اما برای حمل ونقل شهری، سیم کارت، اینترنت، سرویس های بهداشتی، دارو و شرایط اضطراری باید پول نقد داشته باشید.

یک الگوی تقریبی برای برنامه ریزی در جدول زیر آمده است.

این ارقام نرخ رسمی یا بودجه قطعی نیستند، پیش از سفر قیمت حمل ونقل و اقامت را بررسی کنید. بهتر است همه پول را در یک محل نگه ندارید و بخشی از دینار را به صورت اسکناس های خرد همراه داشته باشید. اسکناس درشت ممکن است برای خریدهای کوچک یا پرداخت کرایه دردسرساز شود.